کتاب مفهوم فلسفه‌ی پیشاسقراطی

معرفی کتاب مفهوم فلسفه‌ی پیشاسقراطی نشر ترجمان

کتاب مفهوم فلسفه‌ی پیشاسقراطی اثر آندره لکس
که در ایران با ترجمه‌ی ایمان خدافرد از انتشارات ترجمان به‌چاپ رسیده است اثری موجز در بازنگریِ معنای تاریخی و مفهومیِ عنوان «فلسفهٔ پیشاسقراطی» است. نویسنده در این اثر کوتاه کوشیده است نشان دهد که این عبارت چگونه ساخته شده، چه پیش‌فرض‌هایی را حمل می‌کند و چه پیامدهایی برای تاریخ فلسفه و روش‌شناسی مطالعات فلسفه باستان دارد.

موضوع کتاب مفهوم فلسفه‌ی پیشاسقراطی

کتاب مفهوم فلسفه پیشاسقراطی در پی روشن‌سازیِ پرسشی اساسی است: وقتی از «فلسفهٔ پیشاسقراطی» سخن می‌گوییم، دقیقاً از چه مقطعی، چه موضوعی و چه مجموعه‌ای از متفکران صحبت می‌کنیم؟
نویسنده مسیر تاریخیِ شکل‌گیریِ این دسته‌بندی را از منابع کهن و ارجاعات باستانی تا قرن‌های جدید و تا شکل‌گیری مطالعات مدرن تاریخ فلسفه پی می‌گیرد. زمینهٔ نگارش کتاب در فضایی است که مطالعات کلاسیک و تاریخ فلسفه به بازاندیشیِ مفاهیمِ تاریخی و دسته‌بندی‌ها روی آورده‌اند و به‌ویژه در دهه‌های اخیر پرسش از مشروعیت و کارکرد برچسب‌های تاریخی مانند «پیشاسقراطی» مورد توجه قرار گرفته است.
ساختار کتاب فشرده و تحلیلی است؛ نویسنده ابتدا ریشه‌های تاریخیِ نامگذاری و جمع‌بندیِ متفکران پیشاسقراطی را بررسی می‌کند، سپس پیامدهای فلسفی و روش‌شناختیِ این نامگذاری را بازمی‌نمایاند و در پایان به آثار مدرن و راه‌های بازتعریف یا نقد این مفهوم می‌پردازد. کتاب از حیث سازمان‌دهی از بخش‌های روشن و متوالی برخوردار است که هر بخش با ارجاع به متون باستانی و تاریخ‌نگاری مدرن، استدلالی فشرده ارائه می‌دهد.

خلاصه کتاب مفهوم فلسفه‌ی پیشاسقراطی

لکس ابتدا نشان می‌دهد که واژهٔ «پیشاسقراطی» چگونه یک برچسب تاریخی-تحولی شده است؛ برچسبی که متفکران گوناگون سده‌های هفتم تا پنجم پیش از میلاد را در یک دستهٔ نسبی قرارداده و به‌صورت یک «دوره» یا «مرحله» در تاریخ فلسفه معرفی کرده است. او سپس به دو عامل مهم اشاره می‌کند: اول، روایتِ متأخری که از نزد مورخان و فلاسفهٔ یونانی و لاتین می‌رسد و دوم، نیازِ تاریخ‌نگاری مدرن به تقسیم‌بندی‌هایی که تاریخ تفکر را قابل خواندن و آموزش‌دادنی سازد.
در ادامه، نویسنده نشان می‌دهد که این برچسب اغلب از یک سوءتفاهمِ مفهومی ناشی شده است—سوءتفاهمی که تفاوت‌های میان متفکران منطقه‌ای، موضوعات متنوعِ آنان و روش‌های گوناگون‌شان را کم‌رنگ می‌کند؛ به‌ویژه آن‌جا که سخن از رابطهٔ میان اندیشهٔ طبیعی‌گرایانه، اندیشهٔ کُنش‌محورِ اخلاقی و آرایه‌های نخستینِ کلام‌گرایی فلسفی است.
نویسنده آنگاه پیامدهای تحلیلی این دسته‌بندی را بررسی می‌کند: چگونه «پیشاسقراطی» خواندنِ این متفکران بر نحوهٔ تفسیر متن‌ها، انتخاب مسائل پژوهشی و حتی بازشناسیِ مرزهای فلسفه و دانش تأثیر می‌گذارد. در پایان، لکس پیشنهاد می‌دهد که به‌جای تلقی‌کردنِ یک «مدرسهٔ واحد» یا یک «عصرِ همگن»، بهتر است به مجموعه‌ای از اشتراکاتِ موضوعی و متقاطع نگاه کنیم و از دسته‌بندی‌های مطلق و تک‌بعدی پرهیز شود.

خرید کتاب مفهوم فلسفه‌ی پیشاسقراطی به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟

خوانندگان اصلی این کتاب، پژوهشگران و دانشجویان تاریخ فلسفه، مطالعات کلاسیک و فلسفهٔ معاصر است که به مسائل روش‌شناختیِ تاریخِ فلسفه علاقه دارند. همچنین خوانندگان حرفه‌ای و نیمه‌حرفه‌ای فلسفه که می‌خواهند با بازاندیشیِ مفاهیمی چون «پیشاسقراطی» آشنا شوند، از خرید کتاب مفهوم فلسفه پیشاسقراطی نشر ترجمان سود خواهند برد.