کنت لف نیکولایویچ تولستوی (۱۸۲۸–۱۹۱۰)، که جهانیان او را با نام لئو تولستوی میشناسند، از بلندترین قلههای ادبیات جهان به شمار میآید؛ نه تنها به سبب آثارش بلکه به دلیل وجود مفاهیم اخلاقی و فلسفی درون آنها که خوانندگان را دعوت به تفکر میکند تولستوی به چهرهای خلاق و قابل احترام تبدیل شده است.
لئو تولستوی در بین خوانندگانش با سبک رئالیسم و واکاوی بیپرده ماهیت انسان شناخته میشود. روایتهای او با همدلی ژرف گسترش مییابند و هم شکوه و هم بیاهمیتی زندگی روزمره را ثبت میکنند. نثر ساده اما دقیق او، ساختارهای پیچیدهای از تأملات فلسفی را در بر میگیرد.
در تمام آثارش، مفاهیمی چون جستجوی حقیقت معنوی، نفی مادیگرایی و تلاش برای زندگی ساده و اخلاقمدار بارها تکرار میشوند. پس از بحران روحی عمیقی که در دهه ۱۸۷۰ تجربه کرد، تولستوی ثروت خود را واگذار کرد و به ریاضت و سادهزیستی روی آورد؛ آموزههایش در باب عدم خشونت و آنارشیسم مسیحی، بر شخصیتهایی چون مهاتما گاندی و مارتین لوتر کینگ تأثیر ژرف نهاد.
دیدگاه تولستوی درباره دیگر نویسندگان صریح و گاه جنجالی بود. او شفافیت اخلاقی ویکتور هوگو را میستود اما شکسپیر را به سبب ابهام اخلاقی آثارش بیش از حد بزرگنماییشده میدانست.
نویسندگان بسیاری نیز او را میستودند؛ توماس مان او را «بزرگترین رماننویس تاریخ» نامید و ویرجینیا وولف از توانایی او در نفوذ به «بافت زنده زندگی» شگفتزده بود.
تولستوی در زندگی شخصی نیز متناقض بود: مردی شهیر که در آرزوی گمنامی میزیست، اشرافزادهای با پوشش روستایی، و اخلاقگرایی که با امیال خود در ستیز بود. جمله مشهورش این بود: «همه به فکر تغییر جهانند، اما کسی به فکر تغییر خود نیست»
میراث تولستوی تنها در نگارش چند رمان خلاصه نمیشود؛ بلکه در پرسشهای اخلاقیای است که نسل به نسل مخاطبان را به چالش میکشد و به تفکر وا میدارد؛ از کتابهای معروف تولستوی میتوان به کتاب مرگ ایوان ایلیچ، آناکارنینا، جنگ و صلح و اعتراف اشاره کرد که تمامی آنها در فروشگاه فیلوبوک موجود و آمادهی ارسال به سراسر نقاط کشور هستند.
